De SVAT brengt sociale en structurele kwetsbaarheid in kaart op individueel niveau. Het instrument helpt professionals systematisch te onderzoeken welke maatschappelijke, economische en juridische factoren de gezondheid en toegang tot zorg van een cliënt beïnvloeden.

Het gaat niet alleen om klachten of diagnoses, maar om de bedding waarin iemand leeft: financiële zekerheid, huisvesting, voedseltoegang, sociale steun, juridische positie, onderwijs, omgevingsrisico’s en ervaringen van discriminatie. De SVAT maakt zichtbaar waar ongelijkheid, uitsluiting of structurele barrières een rol spelen in het ontstaan of voortbestaan van psychische en lichamelijke problematiek.

Doelgroep: voor wie is het geschikt? Wie vult het in?
De SVAT is bedoeld voor professionals in de (geestelijke) gezondheidszorg en het sociaal domein die werken met cliënten in kwetsbare posities.

Het instrument wordt gebruikt in gesprek met de cliënt. De dikgedrukte vragen fungeren als screeningsvragen; vervolgvragen helpen om samen de context te verdiepen. De professional vult het formulier in, op basis van het gesprek en klinische reflectie. Een belangrijk onderdeel is ook zelfreflectie van de hulpverlener op mogelijke vooroordelen of stigma.

Lengte: aantal vragen en invultijd
De SVAT bestaat uit meerdere domeinen met per domein één of meer screeningsvragen en bijbehorende verdiepende vragen. Het exacte aantal vragen is afhankelijk van hoe uitgebreid het gesprek wordt gevoerd en of het instrument wordt aangepast aan de lokale context.

De afnameduur varieert doorgaans tussen 15 en 30 minuten, afhankelijk van de complexiteit van de situatie en de ruimte voor verdieping.

Analyse: wat kan er over de score worden gezegd?
De SVAT is geen gestandaardiseerde vragenlijst met een totaalscore of normwaarden. Het instrument is primair kwalitatief en handelingsgericht.

De uitkomst bestaat uit een gestructureerd overzicht van kwetsbaarheden per domein. Dit biedt aanknopingspunten voor:

• gerichte interventies
• samenwerking met andere disciplines of instanties
• signalering van mensenrechtenschendingen of structurele ongelijkheid
• bespreking van stigma en discriminatie
• aanpassing van het behandel- of begeleidingsplan

De kracht van de SVAT ligt in het expliciet maken van structurele factoren die anders impliciet blijven. Het instrument ondersteunt daarmee herstelgericht en rechtvaardig handelen.

Het instrument is bedoeld als flexibel hulpmiddel en kan worden aangepast aan populatie, setting en context. Het gebruik ervan draagt bij aan het honoreren van mensenrechten, het tegengaan van stigmatisering en discriminatie, en het tijdig signaleren van onrechtvaardigheid.

Terugvraagperiode
Er is geen vaste terugvraagperiode. De vragen richten zich op de huidige leefsituatie en recente ervaringen. Sommige onderwerpen, zoals geweld, financiële problemen of discriminatie, kunnen zowel actueel als structureel van aard zijn.

De SVAT kan bij intake worden ingezet en indien nodig op latere momenten opnieuw worden besproken, bijvoorbeeld wanneer omstandigheden veranderen.