Bibliotheek

De verklaringen van de SPIN-items geven de specifieke tekenen van sociale fobie aan. Bij het beantwoorden van de verklaringen moet een persoon aangeven hoeveel elke verklaring op hem of haar van toepassing is. Elke stelling van SPIN kan worden gemeten met een keuze uit vijf antwoorden op basis van een schaal van intensiteit van sociale fobieën variërend van ‘helemaal niet’ tot ‘Extreem’. Elk antwoord krijgt vervolgens een getalswaarde die varieert van minst intens tot meest intens. Algehele beoordeling wordt gedaan op basis van de totale score, en de totale score hoger dan 19 geeft aan op de kans op sociale angststoornissen. De terugvraagperiode is een week.

De vragenlijst bestaat uit 6 uitspraken over de ervaren sociale steun bij lichamelijke klachten. De items worden gescoord op een 5 puntsschaal van 'helemaal niet' tot 'heel erg'.

De vragenlijst wordt gescoord op een 5 punts-likertschaal, lopend van nooit (0) tot erg vaak (4). De SSD-12 wordt door de patiënt zelf ingevuld.

Het invullen van de sdq-20 vergt ongeveer 5 à 10 minuten. De sdq-20 is een maat voor het concept somatoforme dissociatie. Dit concept is gebaseerd op de veronderstelling dat dissociatie betrekking heeft op zowel psychologische als somatoforme componenten van ervaringen, reacties en functies. Somatoforme dissociatie is gedefinieerd als lichamelijke symptomen die een somatische aandoening suggereren en optreden na reactivatie van bepaalde dissociatieve toestanden. Hierbij gaat het om symptomen die door Nijenhuis worden aangeduid als negatieve dissociatieve verschijnselen (analgesie, anesthesie en verlies van motorische controle) en positieve dissociatieve verschijnselen (wisselende voorkeuren van smaak en reuk, pijn, somnambulisme en delirium).

Daarnaast is de SSA combinatie van waarde bij het bepalen van behandeldoelen en het evalueren van vooruitgang in de behandeling. De Static-99R bevat 10 relatief eenvoudig te scoren overwegend statische variabelen. De totaalscore is de optelsom van de items en de totaalscores zijn onderverdeeld in de nominale risicocategorieën laag, laag-matig, matig-hoog en hoog. De Stable-2007 bevat 12 stabiel dynamische risicofactoren met een duidelijke verankering van de antwoordcategorieën (plus 1 extra item voor plegers met slachtoffers onder de 14 jaar). De totaalscore is de optelsom van de items en de totaalscores zijn onderverdeeld in de nominale risicocategorieën laag, matig en hoog. De Acute-2007 bevat 7 acuut dynamische risicofactoren, met duidelijke verankering van de antwoordcategorieën. De totaalscore is de optelsom van de items en de totaalscores zijn onderverdeeld in de nominale risico/prioriteitscategorieën laag, matig en hoog. Het instrument maakt daarbij onderscheid tussen het risico van zeden- en geweldsdelicten enerzijds en het risico van algemene recidive anderzijds. Daarnaast kan voor elk individueel item de score IN (Ingrijpen Nu) gegeven worden.

Alle varianten van de vragenlijst bevatten in totaal 25 hoofditems, die betrekking hebben op de volgende vijf subschalen: Hyperactiviteit / aandachtstekort; emotionele problemen; problemen met leeftijdsgenoten; gedragsproblemen; pro-sociaal gedrag. De terugvraagperiode is de afgelopen 6 maanden. De SDQ wordt gewoonlijk zelfstandig door ouders en leraren ingevuld. Jongeren vanaf 11 vullen de lijst doorgaans in onder begeleiding. Het verdient aanbeveling om de SDQ door tenminste twee informanten te laten invullen, bij voorkeur ouder en leerkracht. Een afgeleide van de SDQ die ook schalen heeft voor het uitvragen van problemen met alcohol en drugs is het screeningsinstrumenten psychische stoornissen (SPsy). Deze kan ingevuld worden door jeugdigen en hun ouders. De vragenlijst bestaat uit de SDQ en additionele vragen gericht op eetstoornissen, zelfdestructief gedrag en psychotische kenmerken. In het geval van jongeren (12-18) worden tevens vragen gesteld over alcohol- en drugsgebruik.

Doelgroep: voor wie is het geschikt? Wie vult het in? De SVAT is bedoeld voor professionals in de (geestelijke) gezondheidszorg en het sociaal domein die werken met cliënten in kwetsbare posities.
Het instrument wordt gebruikt in gesprek met de cliënt. De dikgedrukte vragen fungeren als screeningsvragen; vervolgvragen helpen om samen de context te verdiepen. De professional vult het formulier in, op basis van het gesprek en klinische reflectie. Een belangrijk onderdeel is ook zelfreflectie van de hulpverlener op mogelijke vooroordelen of stigma.

Lengte: aantal vragen en invultijd De SVAT bestaat uit meerdere domeinen met per domein één of meer screeningsvragen en bijbehorende verdiepende vragen. Het exacte aantal vragen is afhankelijk van hoe uitgebreid het gesprek wordt gevoerd en of het instrument wordt aangepast aan de lokale context.
De afnameduur varieert doorgaans tussen 15 en 30 minuten, afhankelijk van de complexiteit van de situatie en de ruimte voor verdieping.

Analyse: wat kan er over de score worden gezegd? De SVAT is geen gestandaardiseerde vragenlijst met een totaalscore of normwaarden. Het instrument is primair kwalitatief en handelingsgericht. De uitkomst bestaat uit een gestructureerd overzicht van kwetsbaarheden per domein. Dit biedt aanknopingspunten voor:

• gerichte interventies
• samenwerking met andere disciplines of instanties
• signalering van mensenrechtenschendingen of structurele ongelijkheid
• bespreking van stigma en discriminatie
• aanpassing van het behandel- of begeleidingsplan

De kracht van de SVAT ligt in het expliciet maken van structurele factoren die anders impliciet blijven. Het instrument ondersteunt daarmee herstelgericht en rechtvaardig handelen.
Het instrument is bedoeld als flexibel hulpmiddel en kan worden aangepast aan populatie, setting en context. Het gebruik ervan draagt bij aan het honoreren van mensenrechten, het tegengaan van stigmatisering en discriminatie, en het tijdig signaleren van onrechtvaardigheid.

Terugvraagperiode Er is geen vaste terugvraagperiode. De vragen richten zich op de huidige leefsituatie en recente ervaringen. Sommige onderwerpen, zoals geweld, financiële problemen of discriminatie, kunnen zowel actueel als structureel van aard zijn.

De SVAT kan bij intake worden ingezet en indien nodig op latere momenten opnieuw worden besproken, bijvoorbeeld wanneer omstandigheden veranderen.

De SCID-5-SV bestaat uit 56 ja-nee vragen. De terugvraagperiode is afhankelijk van de stoornis. De invultijd wordt geschat tussen de 15 en 30 minuten. De SCID-5-SV leidt niet tot een totaalscore, maar geeft aan welke DSM-5-classificaties verder onderzocht moeten worden. Bij een positief antwoord op een screeningsvraag volgt vaak vervolgdiagnostiek met de volledige SCID-5.

Er zijn verschillende versies beschikbaar variërend van 90 tot 26 items. De korte, 26-items bevattende versie van de SNAP-IV wordt gebruikt om van ouders en/of leraren beoordelingen over ADHD en ODD symptomen te verkrijgen bij jeugdigen tussen de 6 en 18 jaar. De korte SNAP-IV bevat de 18 ADHD symptomen (9 voor aandachtsstoornis, 9 voor hyperactiviteit/impulsiviteit) en 8 ODD symptomen gespecificeerd in de DSM-IV. De items worden gescoord op een 4-punts schaal van (0) nooit tot (3) heel veel. Gemiddelde scores per item per subschaal voor ouders en leraren worden berekend voor de aandachtstekort, hyperactiviteit/impulsiviteit en oppositie/opstandigheid domeinen, resulterend in zes SNAP-IV subschaal scores met een range van 0 tot 3. Er is een Nederlandse versie van de SNAP, deze is niet gevalideerd.

De SCL-90 is een klachtenlijst bestaande uit 90 vragen die 8 subschalen uitvragen; agorafobie, angst, depressie, somatische klachten, insufficiëntie van denken en handelen, wantrouwen en interpersoonlijke sensitiviteit, hostiliteit, slapeloosheid. De vragen worden gescoord op een 5-puntsschaal lopend van “helemaal niet = 1” tot “heel erg = 5”. De SCL-90 wordt door de patiënt zelf ingevuld.